Konserve gıdalar ve bilinmeyen tehlikeleri

Konserve gıdalar ve bilinmeyen tehlikeleri

Çin’in Wuhan kentinde, 2019 Aralık ayında ortaya çıkan Koronavirüs salgını sebebiyle 11 Mart 2020 tarihinde Dünya Sağlık Örgütü (WHO) pandemi ilan etmiş ve tüm dünyada ekonomik anlamda meydana gelen olumsuz etkilerin ne kadar süreceği soru işaretine yol açmıştı. Özellikle birçok ülkede tamamen ya da kısmen sokağa çıkma yasağı uygulanmaya başlamıştı. Son birkaç ayda yaşanılanlar tüketici davranışlarını önemli ölçüde değiştirmesine ve sektörün yeniden şekillenmesine neden olmuştur. İnsanlar el değmemiş ve daha hijyenik olduğu düşüncesiyle konservelere yönelmiştir. Peki, aslında konserve gıdalar nelerdir ve çoğu insanın bilmediği hangi tehlikeleri kapağının altında barındırıyordur? Gelin hep birlikte inceleyelim.

Konserve, gıdaları uzun süre saklamak için iyi bir metot olup ilk olarak 18. yüzyılın sonlarında savaşta askerler ve denizciler için düzenli bir gıda kaynağı sağlama yöntemi olarak ortaya çıkmıştır. Konserve teknolojisi mikroorganizmaların ısı yardımıyla tahrip edilip gıdaların tekrar dışarıdan mikroorganizma ile bulaşmasının engellenmesi prensibine dayanır.

Konserve, ham maddenin çeşitli ön işlemlerin ardından, teneke kutulara veya cam kavanozlara doldurulması, kapların hava geçirmeyecek şekilde (hermetik) kapatılması ve pastörizasyon veya sterilizasyon gibi ısıl işlemlerle bozulma yapabilen mikroorganizmaların öldürülmesi yoluyla üretilen dayanıklı bir üründür. Gıdaların teneke ya da cam kaplar içerisinde konserve edilmesi, gıda muhafazasında en yaygın kullanılan yöntemlerdendir.

Konserve gıdalar; salata konserveleri, meyve-sebze konserveleri,hazır-pişirilmiş yemek konserveleri, haşlanmış kurubaklagil konserveleri, deniz ürünleri konserveleri, turşu konserveleri, reçel- marmelat konserveleri vb. şeklindedir.

Konserve faydaları

Gıdaların besleyici özelliklerinin çoğunu korur.

Gıdalar kısa ve uzun süre saklanabilir.

Deprem gibi acil durumlarda iyi bir yardımcıdır.

Haşlanmış gıda konserveleri daha pratik ve kısa sürede yemek yemeye başlamanıza yardımcı olur.

Mevsimi geçen ürünleri tüketebilme imkanı sağlar.

Konservenin olumsuz yanları ve tehlikeleri

Konserve kutuları gibi ambalaj atıkları olarak çevreye bırakılan atıklar tüketilemeyen atıklar olarak sınıflandırılmakta ve çevreye zarar vermektedir.

Konservelere raf ömrünü artırmak amacıyla çeşitli doğal veya kimyasal koruyucular eklenebilir.

Çok fazla konserve yiyecek tüketimi obeziteye, diyabete ve hormonal bozukluklara yol açabilir.

Konservelerde bulunan cıva, toksik etkilere sebep olan bir maddedir.Kalp krizine neden olabilir ve nörolojik gelişimi negatif etkiler. Özellikle balığın yararları konservenin içerdiği cıva ile kaybolabilir.

Çeşitli konservelerin tuz içeriği yüksek olmakta ve yüksek tansiyonu vb. olan kişilerde bu durum rahatsızlıklara sebep olabilmektedir.

Gıda ambalajlarında sıkça kullanılan kimyasallardan biri Bisfenol A’dır. Çalışmalar konserve gıdalardaki Bisfenol A’nın konserve kabından içerdiği gıdaya geçebileceğini ortaya çıkardı. BisfenolA, hormon benzeri bir östrojen taklit etme özelliğine sahiptir. Bu yüzden son zamanlarda yiyecek kaplarında kullanımı tartışmalara sebep olmaktadır. 2008 yılından bu yana bazı devletler Bisfenol A’nın güvenliğini incelediler ve bazı satıcılar polikarbonat ürünler satmayı bırakmak zorunda kaldı. Örneğin Avrupa Birliği ile Kanada Bisfenol A'nın biberonlarda dahi kullanılmasını kesin bir şekilde yasakladı. 2010 yılında yapılan bir çalışmada Bisfenol A'nın kanser riskini arttırdığı görüldü.

Tekniğine uygun olarak işlenmemiş konserve gıdalar Clostridiumbotulinum olarak bilinen tehlikeli bakteriler içerebilir. Gıda kaynaklı botulizm mikroorganizmanın gelişimi sırasında üretilen toksini içeren gıdanın tüketilmesiyle ortaya çıkan ciddi bir gıda zehirlenmesidir. Bu gıda zehirlenmesi dünyada bilinen en güçlü zehirlenmelerden olup 1 gramı 10 milyon insanın ölümüne yol açabilecek seviyededir! Daha çok ev yapımı konservelerde karşılaşılan bir durum olsa da endüstriyel üretimlerde de görülebilmektedir.

Konserve yiyecekleri satın alırken daha çok cam şişelerde olanlar tercih edilmeli, konserve açıldıktan sonra kısa sürede tüketilmeli, paslı kapaklı, bombaj (şişkinlik) görülen vehasar gören konserve kutular kesinlikle satın alınmamalı, son kullanma tarihi kontrol edilmeli ve tarihi geçen ürünler bildirilmelidir.