Çölyak hastalığı nedir? Belirtileri nelerdir?

Çölyak hastalığı nedir? Belirtileri nelerdir?

Gıda intoleransları arasında en yaygın olanlarından birisi çölyak hastalığıdır. Bu hastalık, glüten intoleransı olan kişilerde glüten tüketimiyle ortaya çıkan bir bağırsak hastalığıdır. Dünyadaki insanların %1-2’si bu hastalığın etkisindedir. Ülkemizde yaklaşık 800-900 bin çölyak hastası olduğu düşünülmektedir.

Çölyak hastaları için ana tedavi şekli; glüten ve glüten içeren tüm gıdalardan uzak bir beslenme olup bunun ömür boyu sürdürülmesi gerekmektedir. Glüten, hamurun elastikiyet ve uzayabilirlik özelliklerinden sorumlu, ürünün görünüm ve içyapısına katkıda bulunan, hamurun ana yapısını oluşturan bir proteindir. Bu bireyler günlük diyetlerinde 20 ppm’den fazla glüten içeren gıda tüketmemelidirler. Çölyak hastalarının özellikle buğday, arpa, çavdar ve yulaf kaynaklı ürün tüketmesi yasaktır. Glüten içermeyen ekmek, kek, bisküvi, makarna ve erişte gibi gıdalar tüketilebilir. Bu ürünlerde ise glüten eksikliğinden kaynaklanan kalite sorunlarının, besinsel ve teknolojik problemlerin giderilmesi için üretim aşamalarında formülasyona farklı bileşenler eklenmektedir. Glüten taklit edilerek; istenilen hamur yapısı, renk, görünüş, tekstür ve lezzet gibi kalite özellikleri iyileştirilmektedir.

Halen glütensiz ürünlerin vitamin, mineral ve protein içeriklerinin artırılması, lezzet, tat, koku ve görünüş bakımından iyileştirilmesi için çeşitli çalışmalara devam edilmektedir. Çölyak hastalarının ihtiyaçları doğrultusunda kabul edilebilir nitelikte yeni ürünlerin geliştirilmesi oldukça önemlidir. Ekmek, en çok tüketilen unlu mamuller arasında yer aldığı için çölyak hastaları adına öncelikle kaliteli, duyusal kabul edilebilirliği yüksek, taze olarak tüketilebilen, glutensiz ürünlerin üretimi için yapılacak çalışmalara gereksinim vardır. Ekmek, toplumumuzun vazgeçilmez bir besini olarak ele alındığında bu hastalara yönelik glutensiz ekmek üretimi bir zorunluluk haline gelmektedir.

Günümüzde glutensiz ürünlerin her alanda üretimi gerçekleştirilememektedir. Sadece büyük şehirlerde bu ihtiyaç karşılanabilmekte ve farklı kesimlerde yaşayan hastalar ürün tedarik etmede güçlük çekmektedir. Artık internet aracılığıyla yapılan satışlar mevcut olsada taze ürün arzı karşılanamamaktadır.

Çölyak hastalığı belirtileri

•    Karın bölgesinde şişlik
•    Mide ağrısı
•    İştahsızlık
•    Kansızlık
•    Eklem ve kemiklerde ağrı
•    Kaslarda zayıflık
•    Sinirlilik hali
•    Ciltte kaşıntı
•    Kilo kaybı
•    Karaciğer rahatsızlıkları

Çölyak hastalığının önüne geçilemeyen hastalarda büyüme geriliği, kalın-ince bağırsak kanserleri, malabsorbsiyon, çeşitli vitaminlerin eksikliği, anemi, osteoporoz vb. görülebilmektedir.

  • user

    sena gücan

    Cevapladığınız için teşekkür ederim. Ben yanlış okumuşum haklısınız. Makarna dahil sıfır glüten olacak. Glütensizler çok pahalı ama umarım dahada artmaz fiyatları.

    5 ay önce

  • user

    derya bulutdağ

    @senagücan Merhaba, gıda yüksek mühendisiyim ve sanırım 'Glüten içermeyen ekmek, kek, bisküvi, makarna ve erişte gibi gıdalar tüketilebilir.' cümlesi üzerine siz makarna yenebilir diyorsunuz şeklinde bir ifadeniz var fakat cümledende anlaşılacağı üzere glüten içermeyen ekmek, glüten içermeyen kek, glüten içermeyen bisküvi ve glüten içermeyen makarna tüketilmelidir. Glüten hassasiyeti olan kişiler glüten içeren hangi gıdayı tüketirse tüketsin rahatsızlık duyacaktır. Glüten içeriğinin az ya da çok olması değil gluten içermesi rahatsızlık sebebidir. Glütensiz ürünler tüketmenizi öneriyorum.

    6 ay önce

  • user

    sena gücan

    Kız arkadaşım glutensiz besleniyor bağırsak hassasiyetinden. Makarnada yemiyor ama siz yenebilir demişsinizbazı yerde yenmemeli yazıyor doktorda yeme dedi çölyakla farklımı bağırsak olayı? siyez buğdayı ekmeği alıyoruz gluteni az diye doğrumu acaba? eğer bir sağlıkçıysanız cevaplarsanız sevinirim teşekkürler

    6 ay önce