Bal kavanozundaki bal olmayabilir!

Bal kavanozundaki bal olmayabilir!

Bal, insan beslenmesi için önemli bir besin olmakla birlikte eski zamanlardan beri doğal olarak kullanılan tatlandırıcılardan birisidir. Bal arıları tarafından çiçek nektarı veya bal özü kullanılarak yapılan viskoz ve aromatik bir üründür. Balın kıvamı ve akışkanlığı, balın elde edildiği çiçekler ve balın elde edildiği yerle ilgilidir.

Bal üretiminde yarım kilogram ham nektarı toplamak için dokuz yüz bin arının bir gün boyunca çalışması gerektiğini biliyor muydunuz? Tüm bu çalışmanın sonucunda ise ancak bir kısmı bala çevrilebiliyor. Nektarın şeker konsantresi, üretilecek balın miktarını belirliyor.

Bal, kompleks bir karışımdan oluşur.Balın %17’si su, %34’ü glikoz, %2’si sakkaroz, %40’ı fruktoz, geriye kalan %7’si ise demir, sodyum, kükürt, magnezyum, fosfor, polen, azot, protein, albümin, manganez ve çeşitli asitlerden oluşur. Balın kalitesini bu %7'lik kısım belirler.

Nem, kaynatma, güneş ışığı gibi etkilerden uzak tutulan bal, uzun süre tüketim imkânı sağlar.

Kaç çeşit bal vardır?

Ballar kaynaklarına göre çiçek balı ve salgı balı olmak üzere ikiye ayrılır. Elde ediliş şekillerine göre de petekli bal, süzme bal ve pres balı şeklinde sınıflandırılabilirler.

Ihlamur balı, yonca balı, narenciye balı gibi arıların bitki çiçeklerindeki nektarlardan yaptıkları bal çiçek balıdır. Çeşitli böceklerin çoğunlukla bitkilerin canlı bölümlerinden faydalanarak salgıladığı salgılar ile arıların yaptıkları bal, salgı balıdır. Örneğin: çam balı, meşe balı, köknar balı, yaprak balı. Marketlerde gördüğünüz salgı balı yazılı ürünler çam balı olup arıların, çam ağacının özlerinden yararlanarak salgı yapan böceğin salgısından elde edilen baldır. Çam balı, ülkemizin dünyaca ünlü salgı balı çeşididir. Çam balı; renk, tat ve aroma gibi yönlerden çiçek balından farklı özelliklere sahiptir.

Bal tüketirken nelere dikkat edilmelidir?

Bir yaşından küçük çocuklar bal tüketmemelidir çünkü balda Clostridium Botulinum bakterisi bulunabilir ve bebeklerde bebek botulizmi adı verilen bir hastalığa sebep olabilir. Bu bakterinin sporları havada, topraktave tarımsal ürünlerde bulunsa da bu sporlar erişkinler ve çocuklardaki gelişmiş bağışıklık ve sindirim sisteminden dolayı sorun oluşturmaz ancak bir yaşından küçük bebeklerde bağırsak mikroflorasının yeterince gelişmemiş olmasından dolayı botulizme neden olabilir.

Bal alırken markayı sorgulayın. Açıkta satılan ballarda risk, tüketiciye, markalı ballarda ise ambalajlayan firmaya aittir. Uzmanlar için bile ister petek ister süzme olsun, gerçek balı sahtesinden ayırmak son derece zordur. Kıvamına ve rengine bakılarak koklayarak ya da tadarak balın gerçeğini sahtesinden ayırt etmek neredeyse imkânsızdır. Balın kalitesini anlamanın tek yolu balın yapısının analiz edilmesidir.

Gerçek bal bozulmaz, kristalleşebilir. Bu, balın bozulduğu anlamına gelmez. Kristalleştiği haliyle de tüketilebilir ve besin değerini kaybetmez. Balın kristalleşmesi doğal bir olay olmakla birlikte balın glikoz oranı bakımından doymuş hale gelmesiyle birlikte glikoz moleküllerinin kristalleşmesi olarak tanımlanır. Bu durum bazen, bala şeker şurubu katılmış olduğu şeklinde yorumlanır. Durum gerçeğin tam aksidir. Sahte bal kristalleşmez çünkü içinde doğal özler bulunmaz.

Petek halindeki bal, gerçek bal demek değildir. Şeker şurubu vb. arı kovanının olduğu bölgeye bırakılır ve bu şurubu arıların bala dönüştürmesiyle de petek bal yapılabilir. Bu tür petek ballar çiçeklerin, bitkilerin, doğanın tadından ve iyileştirici yanından mahrumdur.

Balın faydaları nelerdir?

Balı şekerli ürünlerden ayıran en belirgin özellik; vitaminler, enzimler, mineraller, aminoasitler ve vücut için gerekli pek çok elementi içermesidir. Binlerce çiçeğin, bitkinin besleyici değerine sahiptir.Beslenme ve enerji ihtiyacımıza önemli katkılar sağlar.

Bal hem besin değeri hem insan sağlığına katkıları bakımından, doğal gıdalar arasında üst sıralardadır. Çocukların bedensel gelişimine büyük ölçüde katkı sağlar, enerji ihtiyaçlarını karşılar ve vücut dirençlerini artırır. Balın çocuklarda öksürüğü önlediğine dair küçük kanıtlar bulunmaktadır.

Bal, yapısındaki tokoferol, askorbik asit, flavonoidler ve diğer fenolik maddeler sayesinde antioksidatif etki göstermektedir. Antioksidanlar vücudumuzu serbest radikaller nedeniyle hücre hasarından korumaya yardımcı olur. Serbest radikaller kanser ve kalp hastalığı gibi kronik hastalıkların gelişimine katkıda bulunabilir.

Araştırmalar, baldaki polifenol adı verilen antioksidan bileşiklerin kalp hastalığının önlenmesinde rol oynayabileceğini göstermektedir. Antioksidan ve antibakteriyel özelliğiyle bal, bağışıklık sistemini kuvvetlendirir, vücudun direncini güçlendirerek sağlığın korunmasında etkin rol oynar, yaraları ve iltihapların iyileşmesinde olumlu etki gösterir, bakteri ve mantar gelişimini önler.

Bal güçlü bir prebiyotiktir. Çeşitli çalışmalar balın, mide-bağırsak sistemi üzerinde düzenleyici etki gösterdiğini ortaya koymuştur. Sindirim sorunları için mide ülserlerinin yaygın bir nedeni olan Helicobacterpylori (H. pylori) bakterilerinin tedavisinde etkili olduğu kanıtlanmıştır.

Cilt üzerindeki olumlu etkilerinden dolayı kozmetik ürünlerin içeriğinde de yer almaktadır.

Bugün başta Çin olmak üzere pek çok ülkede hastalıkları sadece arı ürünleriyle iyileştirmeyi amaçlayan apiterapi merkezleri kurulmuştur.

Sağlıklı ve doğru beslenmenin, günlük enerji ve vitamin ihtiyacımızı doğal biçimde karşılamanın en iyi seçeneklerinden biri, her gün yeterli miktarda bal tüketmektir.

Bal zararlı mıdır?

Bal, doğal bir gıda maddesidir ve yapısında zararlı madde bulunmaz. Bala herhangi bir şey ilave etmek ya da yapısından herhangi bir şeyi uzaklaştırmak yasaktır. Fakat tarımsal ürünlerde olduğu gibi bal üretiminde de üreticiler, pestisit ve çeşitli hastalıklarla mücadele için ilaç kullanmaktadır. Bilinçsiz ilaç kullanımı nedeniyle zaman zaman balda kimyasal maddelere rastlanmaktadır.

Dikkat!

Bal kavanozunda bal olmayabilir! Sahte bal, bal görünümlü bir çeşit şurup, şeker şurubudur. Sahte bal yapımında; arılar polen toplamadan, içerisinde şeker eritilmiş suyu bir kaba doldurup arı kovanının önüne koyulur. Arılar bal zannederek şeker şerbetini alıp peteklere doldurur. Bu şekilde arıya sahte bal yaptırılır. Günümüzde halen bu işlem sahte bal üreticileri tarafından ne yazık ki yaptırılıyor ama yine de bir maliyete, en azından arıya ihtiyaç duyulduğu için, maliyeti 20-30 liradan satılıyor. Yani kilogram fiyatı 20 - 30 liraya bal görürseniz arıya yaptırılan balın sahte olduğunu anlayabilirsiniz. Çünkü 8 kavanozu 100 lira olan bal bulamazsınız. ''Buluyorum!'' derseniz o sahte bal değil, sahtenin de sahtesidir.

Dikkatli olmanız ve gerçek bal tüketebilmeniz dileğiyle.